Conflict als spiegel

Conflict kan een signaal zijn dat iets in de relatie aandacht nodig heeft. Conflict fungeert dan als een spiegel van de relatie. Op die manier bekeken is de positieve intentie van conflict het zoeken naar herstel van dat wat kapot is gegaan of overschreden. Herstel van grenzen, verbinding of ordening. Herstel van balans. Of het zoeken naar een nieuwe balans.  

Soms is conflict een teken dat de relatie aan het veranderen is. De intensiteit van het conflict houdt dan direct verband met de mate waarin we onmachtig zijn om verandering toe te laten en mee te bewegen in het niet-weten. De vurigheid van het conflict toont soms de liefdesbanden die eronder liggen. Dit geldt ook in werkcontext. 

Als professioneel begeleider van individuen en groepen bij conflict en verandering zijn dat de kaders waarbinnen ik werk. Op zoek naar de dunne scheidslijn. Tussen conflict als een betekenisvol moment in de relatie, de weg openend naar meer verdieping, verbinding en een beter samenwerking. En conflict als destructieve kracht die de relatie onherstelbare schade kan toebrengen. Waar zit het verschil? 

Natuurlijk ervaar ik in mijn persoonlijke leven ook conflict. Als moeder van een 15-jarige zoon de laatste tijd vrij regelmatig. Soms lukt het me om mee te bewegen. Ik kan dan zien dat wij een universeel veranderproces tussen ouders en kinderen aan het doorlopen zijn. Dan kan ik trots kijken naar mijn kind dat zijn natuurlijke verlangen volgt naar meer autonomie, vrijheid en een eigen identiteit. Ik snap dat mijn taak is om er bij te blijven, te begrenzen waar dat nodig is en te steunen. Ik kan inzien dat dit een proces is wat onvermijdelijk conflicten oplevert. En dat ik de volwassene ben en het aan mij is om me zo te gedragen. 

En dat lukt me vaker niet dan wel. Want dan ben ik ook maar gewoon mens dat instinctief beschermt wat kwetsbaar voelt.  Na de krenking is boos de baas. Achter de boosheid ligt de bezorgdheid en vrees over zijn gezondheid en toekomst. Eronder het verdriet en de behoefte aan contact en grip. Instinctief gedrag is om er van weg te lopen.  Of ik laat machteloos mijn schouders hangen. Of ik ga in de tegenaanval, een rode waas voor mijn ogen. Schaamte en spijt volgen onvermijdelijk.

Conflict is inherent aan menselijke relaties. Innerlijk conflict en onrust is inherent aan mens zijn. Conflictoplossing begint van binnen. Het begint bij te verkennen wat er zich van binnen af speelt. Welke polariteiten hebben nog geen plek in jou? Wat is afgesplitst? Hoe voedt de innerlijke stijd de strijd met de ander? 

Ook: wat zijn je imprints als het gaat om conflict? Anders gezegd, hoe ben je geprogrammeerd? Wat heb je ooit geleerd te doen. Of juist niet te doen? Welke lessen heb je geleerd en hoe pas je ze toe in het hier en nu? Wat is het effect? 

En van daaruit: Werkt het voor je? Zou je het misschien anders willen? Want? Zo ja, zullen we dan samen kijken hoe het anders zou kunnen? 

1. Kun je je een recent conflict of moeilijk gesprek herinneren waarbij je betrokken was? Hoe voelde je je tijdens dat gesprek?

2. Welke gedachten en gevoelens komen doorgaans bij je op wanneer je wordt geconfronteerd met een conflict of meningsverschil?

3. Welke neiging komt op?

4. Heb je gemerkt dat er patronen zijn in hoe je doorgaans reageert wanneer er conflict ontstaat?

5. Zijn er bijzondere triggers die een specifieke emotionele reactie bij je oproepen?

6. Hoe ging men om met conflicten in je gezin van herkomst? Wat was daar de norm?

7. Welke culturele invloeden spelen mogelijk een rol?

8. Wat zijn je vroegere ervaringen met conflict?

9. Hoe denk je dat je vroegere ervaringen, opvoeding en cultuur van invloed zijn geweest op de manier waarop je nu omgaat met conflicten?

10. Zijn er specifieke relaties of contexten waarin je het moeilijker vindt om je emoties te beheersen tijdens conflict?

11. Kun je je een moment herinneren waarop je vond dat je emotionele reactie of gedrag in een conflict bijzonder effectief of ineffectief was? Wat maakte het zo, denk je?

12. Zijn er specifieke emoties of gevoelens die je doorgaans probeert te onderdrukken of te verbergen tijdens conflicten? Wat maakt dat je dit doet, denk je??